Dla pacjenta

Zapraszamy do czytania naszych artykułów. Ich tematyka jest związana z najczęściej zadawanymi przez Państwa pytaniami. Dział ten będzie sukcesywnie rozbudowywany i wzbogacany o kolejne ciekawe treści.

Kilka słów o prawidłowej pielęgnacji noworodka i niemowlęcia 

• Jak wspomagać prawidłowy rozwój stóp i jakie powinny być pierwsze buty dziecka? 

• O zaletach wspinania się i ścianki wspinaczkowej 

• Kiedy iść z dzieckiem do logopedy?

Kilka słów o prawidłowej pielęgnacji noworodka i niemowlęcia

Podnoszenie, noszenie, odkładanie, rozbieranie, zmiana pieluchy, ubieranie, karmienie i wiele, wiele innych... Są to czynności, które rodzice najmłodszych maluchów wykonują kilka, kilkanaście lub nawet kilkadziesiąt razy w ciągu dnia. Jest to ogromna ilość doświadczeń sensomotorycznych, na bazie których dziecko poznaje otaczający je świat, ale przede wszystkim siebie i swoje ciało w otaczającej je przestrzeni. 

Dlatego właśnie tak ważne jest, aby pielęgnacja noworodka i niemowlęcia wykonywana była przede wszystkim w sposób bezpieczny i prawidłowy. Powinna być oparta na kilku podstawowych zasadach wspierających naturalny rozwój dziecka. Należą do nich:  

wolne tempo  

- płynność i delikatność ruchów 

- zapewnienie naturalnej w tym okresie pozycji ciała (zbliżonej do tej, w jakiej maluch spędził ostatnie miesiące ciąży w brzuchu matki) 

- pomoc w doświadczaniu czuciowym obu stron ciała 

- symetryczna pozycja ułożeniowa 

- budowanie linii środkowej ciała dziecka 

Zasady te zapobiegają rozwijaniu zaburzeń napięcia mięśniowego, asymetrii ułożeniowej oraz pomagają w budowaniu prawidłowego schematu ciała już od pierwszych dni życia dziecka. Dzięki nim maluch poczuje się w naszych rękach pewnie i będzie spokojniejszy. Stworzy to dobre warunki dla harmonijnego rozwoju dziecka we wszystkich sferach. 

Pielęgnacja jest ponadto doskonałą okazją do budowania prawidłowej relacji emocjonalnej dziecka z rodzicem. Opowiadanie o tym co robimy, nawiązywanie kontaktu oraz pierwsze zabawy – wszystkie te elementy mogą towarzyszyć czynnościom pielęgnacyjnym. Sprawią, że czas ten będzie bardzo dobrze wykorzystany. Przyniesie zarówno dziecku, jak i rodzicom wiele radości. Im pewniejsze i spokojniejsze będą ręce mamy i taty, tym bezpieczniej i bardziej komfortowo poczuje się maluch.  

Jeśli podczas czynności pielęgnacyjnych dziecko:  

płacze  

- odgina główkę 

- pręży się 

- zaciska piąstki 

warto zastanowić się, czy są spełnione wszystkie wymienione wyżej zasady. Są to bowiem sygnały, że dziecko czuje się niepewnie, próbuje zakomunikować nam, że jest mu niewygodnie. Daje znać, że potrzebuje większego wsparcia ze strony rodziców. 

Renata Domańska 
fizjoterapeuta dziecięcy, terapeuta NDT-Bobath, SI. 

Mobirise

Jak wspomagać prawidłowy rozwój stóp i jakie powinny być pierwsze buty dziecka?

Stopy to podstawa – dosłownie i w przenośni! To one tworzą naszą płaszczyznę podparcia, są także bazą dla dobrej kontroli postawy całego ciała. Dzięki złożonej budowie anatomicznej i dużej ruchomości stopa jest w stanie dostosować się do rozmaitych nierówności podłoża i dobrze je amortyzować. Pozwala to utrzymać równowagę nie tylko wtedy, gdy poruszamy się po równej powierzchni, ale również gdy chodzimy po kamieniach, pochyłościach i dołkach. Dobra praca stóp sprawia, że nasz ruch jest płynny i ergonomiczny.

Na prawidłowe ukształtowanie stopy ma wpływ sprawny aparat mięśniowo-więzadłowy. To on zapewnia wytworzenie łuków – poprzecznego, podłużnego i zewnętrznego. W warunkach prawidłowych przenoszenie ciężaru ciała w obrębie stóp odbywa się poprzez trzy punkty podparcia: piętę oraz głowy pierwszej i piątej kości śródstopia. 

Przygotowanie stóp do chodzenia rozpoczyna się już od pierwszych dni życia. Ich rozwój nie kończy się również wraz z osiągnięciem tej umiejętności, ale trwa jeszcze przez kilka lat. Prawidłowa ruchomość i praca mięśni stóp kształtuje się na bazie rozmaitych doświadczeń sensomotorycznych wieku dziecięcego. Łapanie ich rączkami, wkładanie do buzi, w późniejszym okresie odpychanie się od podłoża podczas obrotów, prób siadania i zabaw podłogowych – elementy te przygotowują stopy do przyjęcia obciążenia w pozycji stojącej i chodu. Dlatego właśnie ważne jest, aby dziecko jak najwięcej przebywało na bosaka. Umożliwia to prawidłowy rozwój czucia stopy i odpowiednie dopasowanie się jej do podłoża. Pozwólmy dziecku na chodzenie po różnych powierzchniach – dywanach, materacach, zwiniętych kocach lub ręcznikach, a w lato również po trawie i piasku. Jest to świetny sposób na dostarczanie stopom rozmaitych wrażeń czuciowych, pobudzanie zmysłu równowagi, a przede wszystkim doskonała zabawa dla dziecka. 

Dla prawidłowego kształtowania się małych stóp ważne jest również to, aby nie obciążać ich wcześniej niż będą na to w pełni gotowe. Rodzice często chcą aby ich dziecko jak najszybciej zaczęło chodzić samodzielnie. Już w wieku kilku miesięcy stawiają dziecko na nóżki, próbują prowadzać za ręce czy też wsadzają dziecko w chodzik. Nie jest to dobre, ponieważ zanim dziecko rozwinie umiejętność samodzielnego chodzenia stopa przygotowuje się do przyjęcia pełnego obciążenia pewnymi etapami. Pozbawianie dziecka tych doświadczeń jest sporym błędem. Wstawanie przy sprzętach, wspinanie się, chód bokiem przy meblach – wszystkie te doświadczenia są dziecku potrzebne, aby stopniowo przyjmować ciężar swojego ciała. Trzymanie dziecka za rączki i prowadzanie w taki sposób prowokuje chód na palcach, z nierównomiernym obciążaniem całej powierzchni stopy. Nie pozwala to rozwinąć prawidłowych reakcji równoważnych – nie pomagamy zatem, a możemy wręcz zaburzyć prawidłowy rozwój tej umiejętności. 

Często pojawia się pytanie, kiedy powinniśmy zaopatrzyć stopy dziecka w pierwsze buty i jakie powinny one być? 

Tak naprawdę buty są konieczne dopiero wtedy, gdy dziecko zaczyna samodzielnie chodzić na spacerach. W domu powinno jak najdłużej poruszać się w miarę możliwości na bosaka lub w samych skarpetkach, doświadczając rozmaitych powierzchni. 

Przy doborze butów należy kierować się kilkoma zasadami. Buty powinny być: 

- lekkie – aby nie obciążały za bardzo mięśni stopy 

- dobrze dopasowane do rozmiaru i szerokości stopy – dziecko nie powinno podkurczać palców, - nie mogą też w żadnym miejscu powodować ucisku.

Ważne są także:

dobre dopasowanie buta do kształtu stopy za pomocą sznurowadeł lub rzepów  

- elastyczna, giętka podeszwa, umożliwiająca dobre przetaczanie w trakcie chodu – przednia jej część może być lekko uniesiona w górę

- wzmocniony, w miarę sztywny zapiętek

Ponadto:

but nie może być za wysoki, ale taki, który umożliwi swobodny ruch w stawie skokowym górnym  

- buty dla dziecka powinny być nowe – używane są już niestety zawsze w pewnym stopniu zdeformowane

Tak dobrane obuwie będzie odpowiednio wspomagać rozwój ruchowy naszego dziecka podczas codziennej aktywności.

Jeśli mają Państwo wątpliwości co do budowy własnych stóp lub swoich dzieci zapraszamy na podoskopowe badanie stóp, które pozwala ocenić ukształtowanie łuków, stopień wydrążenia oraz możliwości ewentualnej korekcji.  

Renata Domańska
fizjoterapeuta dziecięcy, terapeuta NDT-Bobath, SI 

Jarosław Domański 
fizjoterapeuta, terapeuta manualny 


O zaletach wspinania się i ścianki wspinaczkowej

Wspinanie się jest bardzo ważną umiejętnością w rozwoju małego dziecka. Już od momentu osiągnięcia pozycji czworaczej próbuje ono swoich sił przy wchodzeniu na kanapę i inne meble znajdujące się w domu. Później bardzo atrakcyjne stają się schody, drabinki i wszelkie budowle na placach zabaw. Samodzielne wchodzenie coraz to wyżej i wyżej daje dziecku poczucie dużej niezależności. W zupełnie nowy dla siebie sposób doświadcza ono położenia ciała w przestrzeni. Uczy się oceny odległości i wysokości, a oprócz tego, patrząc na świat z góry nabiera odwagi i pewności siebie.

Naturalną kontynuacją takich doświadczeń z dzieciństwa może być ścianka wspinaczkowa. Podczas wspinaczki konieczna jest praca całego ciała. Dlatego jest to bardzo dobre ćwiczenie dla dzieci z obniżonym napięciem mięśniowym. Angażowane są wszystkie grupy mięśniowe – zarówno kończyn, jak i tułowia - brzucha i grzbietu. Niesłychanie ważna jest tu koordynacja rąk, nóg oraz prawej i lewej strony ciała. Chwytanie i wchodzenie coraz wyżej jest możliwe jedynie wtedy, gdy ciężar ciała jest utrzymany przez pozostałe kończyny. Daje to dużą ilość naprzemiennych pobudzeń półkul mózgowych i jest świetną stymulacją ogólnorozwojową.

Ważnym aspektem wspinaczki jest także planowanie motoryczne (praksja). Jest to umiejętność potrzebna przy nauce nowych zadań ruchowych. Aby móc je opanować musimy najpierw wyobrazić sobie ruch swojego ciała w przestrzeni. Dzięki temu jesteśmy w stanie nauczyć się wykonywania różnych czynności w sposób najbardziej ergonomiczny.

Wspinanie się jest także dobrym treningiem dla prawidłowego rozwoju stóp. Zmniejszona powierzchnia podparcia zmusza mięśnie do lepszej pracy przeciwko sile grawitacji, aby utrzymać nasz ciężar. Powoduje to poprawę ukształtowania łuków stopy i lepsze jej wydrążenie.

Zapraszamy na ogólnorozwojowy trening koordynacji ruchowej na naszej ściance w gabinecie StrefaReha!

Renata Domańska
fizjoterapeuta dziecięcy, terapeuta NDT-Bobath, SI

Kiedy iść z dzieckiem do logopedy?

Niezwykle często zaniepokojeni rodzice słyszą od osób z otoczenia, czasem nawet od lekarzy i specjalistów, słowa typu:

"Spokojnie, na mowę dziecko ma czas do 3 roku życia!" 

"Zobaczysz, jak skończy 3 lata, zacznie gadać jak najęte!"

"Jak tylko pójdzie do przedszkola, na pewno zacznie mówić!"

Bardzo często rodzice mają w głowie mętlik. Z jednej strony widzą, że ich dziecko mówi mniej niż rówieśnicy albo nie mówi wcale. Z drugiej strony słyszą, że dziecko ma na to jeszcze czas. Gdzie znaleźć złoty środek? Czekać, czy szukać pomocy u logopedy? 

Otóż zawsze warto jest skonsultować się ze specjalistą, jeśli coś nas niepokoi! 

Owszem zdrowo rozwijające się dziecko, nie posiadające zaburzeń budowy ani funkcjonowania aparatu artykulacyjnego, ma prawo do opóźnień rozwoju mowy z którymi w zasadzie nic nie trzeba robić. Mowa rozwinie się naturalnie, tylko nieco później. Skąd jednak rodzic ma wiedzieć, że jego dziecko ma prawidłowo zbudowany i prawidłowo funkcjonujący narząd mowy, a tym bardziej co mu grozi, jeśli tak nie jest? 

Tu właśnie z pomocą przychodzi logopeda. 

Logopeda zbada budowę i funkcjonowanie aparatu artykulacyjnego. Sprawdzi, czy dziecko prawidłowo słyszy, oddycha, połyka i czy nie występują inne czynniki, które mogły spowodować opóźnienie mowy. Jeśli specjalista nie zauważy niczego niepokojącego, podpowie z pewnością jak zachęcić dziecko do rozwijania mowy. Jeśli jednak logopeda zdiagnozuje zaburzenie, zaleci zestaw ćwiczeń, doradzi odnośnie dalszego postępowania lub rozpocznie terapię. W przypadku dzieci, u których występują różnego typu zaburzenia, czas jest niezwykle istotny. Czasem terapia rozpoczęta u dziecka 1,5-2-letniego, wymaga zaledwie kilku tygodni ćwiczeń. Terapia dzieci starszych może ciągnać się latami.i. Wynika to z bardzo dużej siły przyzwyczajeń, które jeszcze nie tak silne u małego dziecka, są łatwiejsze do zmodyfikowania. Im później podejmiemy działania logopedyczne, tym nieprawidłowe nawyki trudniej będą ustępowały. 

Kiedy powinna nam się zapalić "czerwona lampka"? 

- Gdy kilkumiesięczne dziecko nie reaguje na sygnały dźwiękowe, nie kieruje głowy w stronę źródła dźwięku (np grzechotki czy grającej zabawki). Może to oznaczać, że dziecko ma problemy ze słuchem. 

- Gdy kilkumiesięczne dziecko nie wydaje żadnych odgłosów.

- Gdy dziecko po ukończeniu pierwszego roku życia nie próbuje komunikować się z otoczeniem w werbalny sposób, posługuje się gestem i mimiką nic przy tym nie mówiąc.

- Gdy półtoraroczne dziecko nie zaczyna wypowiadać pojedynczych słów typu “mama”, “baba”, “tata”.

- Gdy dwuletnie dziecko nie werbalizuje swoich potrzeb, nie nazywa otaczających go podstawowych przedmiotów, nie próbuje nawiązywać konwersacji.

- Gdy trzyletnie dziecko porozumiewa się tylko za pomocą pojedynczych słów, nie buduje nawet podstawowych zdań (“mama chodź”), gdy wyraźnie omija wypowiadanie konkretnych głosek lub na przykład poczatku lub końca wyrazu. Gdy dziecko nie wymawia którejś z ustnych samogłosek (“a”, “o”, “e”, “u”, “i”, “y”).

- Gdy czterolatek nie wymawia głosek “s”, “z”, “c”, “dz” zmiękczając je i zastępując głoskami “ś”, “ź”, “ć”, “dź”. Gdy myli, omija, zastępuje inne głoski (nie dotyczy głoski “r”).

- Gdy pięciolatek nie wypowiada głosek “sz”, “ż”, “cz”, dż” zamieniając je na “s”, “z”, “c”, “dz”.

- Gdy sześcio- siedmiolatek nie wymawia prawidłowo głoski “r”.

Nie obawiajmy się zwrócić o pomoc do specjalisty. Wcześnie podjęta terapia jest zawsze znacznie bardziej efektywna i zdecydowanie mniej czasochłonna.

Magdalena Wojewódzka 
Logopeda 

StrefaReha
Adres

ul. Bolkowska 1
lok. 3 i 36 
01-466 Warszawa
(Bemowo-Górce)

Dane kontaktowe

e-mail: kontakt@strefareha.pl
telefon: 661 341 392

Page was designed with Mobirise